Vị thế ngành dược
Theo đánh giá của tổ chức y tế thế giới (WHO), công nghiệp dược Việt Nam ở mức đang phát triển. Việt Nam đã có công nghiệp dược nội địa, nhưng đa số phải nhập khẩu nguyên vật liệu, do đó nhìn nhận một cách khách quan có thể nói rằng công nghiệp dược Việt Nam vẫn ở mức phát triển trung bình - thấp. Giống như các nước lân cận, ngành công nghiệp dược của Việt Nam phải chịu chuẩn nghèo. Bảo hiểm y tế không đủ và không đều cho người dân nên bệnh nhân phải trả nhiều hơn cho số thuốc mà họ cần. Điều này đã cản trở việc tăng trưởng mạnh của thị trường. Chính vì vậy cho đến năm 2010, chi tiêu cho y tế của Việt Nam chỉ chiếm 2% GDP.
Quy mô của ngành dược
Trong những năm qua, số dược phẩm ngày càng tăng, chứng tỏ ngành dược đã gia tăng đầu tư mạnh. Đa số doanh nghiệp dược đã tích lũy được nguồn vốn khá lớn từ việc gia tăng sản lượng tiêu thụ và một phần đến từ phát hành cổ phiếu huy động vốn, nhờ vậy mà các doanh nghiệp trong nước có đủ khả năng để tiếp tục đầu tư nâng cao năng lực sản xuất.
Số liệu thống kê tình hình sản xuất, nhập khẩu thuốc đến 2010
Năm Tổng tiền SX trong nước Trị giá thuốc nhập khẩu Bình quân/người
(1.000USD) (1.000USD) (1.000USD) (USD)
2005 817.396 395.157 650.180 9,85
2006 956.353 475.403 710.000 11,23
2007 1.136.353 600.630 810.711 13,39
2008 1.425.657 715.435 923.288 16,45
2009 1.696.135 831.205 1.170.828 19,77
2010 1.913.661 919.039 1.252.572 22,25
2016 ? ? ? 39.00
So sánh trị giá thuốc sản xuất trong nước giữa các năm
Năm Giá trị so sánh
2006 Đạt 475,403 triệu USD tăng 20% so với năm 2005.
2007 Đạt 600,63 triệu USD tăng 26,34% so với năm 2006.
2008 Trị giá thuốc sản xuất trong nước đạt 715,435 triệu USD, tăng 19,11% so với
năm 2007, đáp ứng 50,18% nhu cầu thuốc sử dụng.
2009 Trị giá thuốc sản xuất trong nước đạt 831,205 triệu USD, tăng 16,18% so với
năm 2008, đáp ứng được 49,01% nhu cầu sử dụng thuốc.
2010 Trị giá thuốc sản xuất trong nước đạt khoảng 919,04 triệu USD, tăng 10,57%
so với năm 2009, đáp ứng được 48,03% nhu cầu sử dụng thuốc trong nước.
Tổng giá trị tiền thuốc sử dụng là 1.913,66 triệu USD tăng 12,82% so với
năm 2009. Tiền thuốc bình quân đầu người trong năm đạt 22,25 USD/người,
tăng 2,48 USD so với năm 2009 (tăng 12,54%).
2011 - 2016 Dự báo tổng giá trị của thị trường ngành dược sẽ tăng trưởng khoảng 19%/năm
Các doanh nghiệp dược trong nước
Tính đến tháng 7 năm 2009, cả nước có 171 doanh nghiệp sản xuất thuốc, trong đó có 93 doanh nghiệp sản xuất tân dược, chiếm 54,4% và 78 doanh nghiệp sản xuất thuốc đông dược; ngoài ra có 6 doanh nghiệp sản xuất vaccin, sinh phẩm y tế. Trong đó tỷ lệ doanh nghiệp đạt chuẩn GMP - WHO là 53, chiếm 57%, 24 doanh nghiệp đạt GMP - ASEAN; chưa có doanh nghiệp sản xuất đông dược nào đạt GMP.
Các doanh nghiệp nước ngoài
Theo bộ y tế hiện có khoảng 500 doanh nghiệp nước ngoài cung cấp thuốc cho thị trường việt nam, trong đó lớn nhất là các hãng Sanofi-Aventis, GSK, Pfizer. Ba doanh nghiệp nước ngoài chuyên nhập khẩu và phân phối dược lớn là Zuellig Pharma của Singapore, Diethelm của thụy sỹ, Mega Product của thái lan. Ba doanh nghiệp này đang chiếm 50% thị phần thuốc trong nước và doanh thu đều > 1000 tỉ vnđ. Từ năm 2009 đến nay các công ty và đại lý nước ngoài đã được phép nhập khẩu trực tiếp các loại thuốc
Hệ thống phân phối
Do hệ thống phân phối được xây dựng được rộng khắp, từ các công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn cho tới các quầy thuốc thuộc trạm Ytế xã, nên thời gian qua dù phải chịu nhiều sức ép trước biến động kinh tế, nhưng thị trường dược vẫn khá ổn định. Hai kênh phân phối chủ yếu vẫn là thông qua bệnh viện và nhà thuốc. Mạng lưới phân phối thuốc vẫn chưa có sự chuyên nghiệp. Hoạt động của phần lớn doanh nghiệp dược trong nước còn dựa vào cơ chế ưu đãi của nhà nước như độc quyền nhập khẩu, hay được giao phụ trách và khai thác các chương trình quốc gia hay của địa phương. Trong khi các công ty cấp tỉnh chủ yếu phân phối các mặt hàng dược phẩm trong địa bàn, nên mặt hàng không có nhiều sự đa dạng, lợi nhuận thấp. Hệ thống phân phối của các công ty dược Việt Nam còn chồng chéo, tranh giành thị trường, mua bán lòng vòng của nhiều doanh nghiệp dược trong nước, trong khi đó, các công ty dược đa quốc gia tham gia thị trường một cách bài bản. Theo cục quản lý dược, hiện nay trên cả nước có khoảng >45.000 nhà thuốc tập chung chính ở 2 thành phố lớn là Hà Nội (> 3000 nhà thuốc), HCM (> 5000 nhà thuốc).
Nhân lực
Nhân lực dược phân bố không đồng đều giữa các vùng/miền, tỉnh/thành, giữa cơ quan quản lý nhà nước và các cơ sở sản xuất kinh doanh, nhân lực dược tập trung chủ yếu ở các thành phố lớn như Hà Nội, Tp. Hồ Chí Minh. Chỉ riêng 2 thành phố Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh đã có 7.328 DSĐH chiếm 48.37% so với toàn quốc
Thống kê lượng dược sĩ đại học tại các địa phương
Dược sỹ Năm 2006 2007 2008 2009 2010 Nhu cầu 2020
DSĐH (1) 9458 9075 12777 13846 13741 22653
DS sau ĐH (2) 963 1089 1146 1330 1409 3800
Tổng (1+2) 10421 10164 13923 15176 15150 26453
Bình quân số DSĐH
vạn dân 1.2 1.19 1,5 1,77 1,76 ?
Thực trạng thị trường dược phẩm ở Việt Nam - Số liệu cập nhật tới hết 2010
Dạng hẹp
