Bán nhà để làm phim về biển , đảo
Vị mặn của biển
Cua Lo đã tạo nên vị ngọt cho gần 300 bộ phim về biển , đảo Việt Nam của NSƯT Nguyễn Văn Lượng và mang đến cho ông nhiều giải thưởng cao quý , trong đó có danh hiệu “Kỷ lục gia Việt Nam” về đạo diễn có nhiều phim về biển , đảo nhất châu Á năm 2013.
ấu thơ gắn với phù sa và gió biển
ra đời và trưởng thành ở thành phố hoa phượng đỏ nên từ nhỏ , cái nắng , cái gió và cuộc sống của người dân miền biển đã thấm sâu vào tâm hồn cậu bé Nguyễn Văn Lượng. Giờ đây , khi đã nên danh với hàng chục giải thưởng điện ảnh trong và ngoài nước và sở hữu khoảng 600 bộ phim , nhưng ký ức về ấu thơ nghèo khổ mãi là kỷ niệm không bao giờ phai lạt trong tâm trí người con trai này và là động lực để NSƯT Nguyễn Văn Lượng tiếp kiến bền bỉ thực hiện nhằm đạt tới mục đích cao đẹp đã đề ra trên con đường nghệ thuật của mình.
Thời thơ bé của NSƯT Nguyễn Văn Lượng không êm đềm như đám bạn cùng trang lứa. Là con cả trong Nhà ở có 6 anh chị em , bố bị trọng bệnh nên mọi việc lớn , nhỏ trong nhà đều do người mẹ tần tảo của ông đảm đương. Thương mẹ sớm hôm vất vả , bươn trải nuôi đàn con thơ nên từ nhỏ , Lượng đã tinh thần được về cuộc sống tự lập cho bản thân và luôn hứa phải sống kiểu mẫu để các em noi theo. Một ngày mới của người anh cả trong Nhà ở này thường bắt đầu từ sáng sớm bằng nghề nghiệp đồng áng , sau đó đi mò cua , bắt ốc đem bán để lấy tiền đong gạo nuôi Nhà ở. “Nhà đông phụ tử mà mình lại là anh cả nên dĩ nhiên phải làm gương cho các em noi theo” , NSƯT Nguyễn Văn Lượng tâm sự.
mặc dù phải đánh vận động với cuộc sống để tìm cách sinh sống nhưng bắt đầu từ năm học lớp 4 , Lượng đã tập làm thơ , viết văn và đến khi 10 tuổi thì viết kịch và tiểu thuyết. Những tác phẩm của ông được viết rất ngẫu hứng mà nhân vật chủ yếu là bàn ghế , bút , sách và đám học trò tinh nghịch. Giờ đây , những tác phẩm này không còn lưu giữ , nhưng bè bạn , thày cô trong lớp mỗi khi nhắc đến “nhà thơ” còn ít tuổi này đều chẳng thể quên các tác phẩm của ông.
Mê văn chương nên ở vô luận đâu , khi có xúc cảm , cậu bé Lượng lại trổ tài sáng tác. Năm học lớp 9 , dễ thường chính vì niềm ham mê với nghiệp viết mà cậu học trò này đã sao nhãng các môn học khác. Do bản tính thích khám phá những điều mới lạ và nghịch ngợm nên ở độ tuổi “nhất quỷ nhì ma” , cậu học trò này thường “đầu têu” nhiều “trò” nghịch ngợm khiến thầy cô nặng đầu còn đám học trò cùng lớp lại rất thích thú.
ấu thơ gắn với phù sa và gió biển cộng với năng khiếu văn chương đã tạo nên bước đệm khá vững chắc để người đạo diễn anh tài này cho ra đời những bộ phim về miền biển , đảo của giang sơn thấm đẫm tình người.
Làm phim về biển , đảo phải có cái tôi trong đó
NSƯT Nguyễn Văn Lượng đã tâm tư với chúng ta như thế bởi theo ông , mỗi tác phẩm phải có những nét riêng cho dù cùng một đề tài.
“Làm nhiều phim về biển , đảo nếu không cẩn thận sẽ đi vào lối mòn. Điểm nhấn của một tác phẩm đầu đề này là mần răng để câu chuyện phim luôn mới. Tôi ghét nhất là sự lặp lại trong mỗi tác phẩm và không cho phép mình làm những bộ phim như thế” , NSƯT Nguyễn Văn Lượng khẳng định.
Phim về biển , đảo của NSƯT Nguyễn Văn Lượng cốt yếu là kể về số phận con người , cuộc sống của người dân miền biển. Đó là hình ảnh của những người phụ nữ cả đời gắn bó , tìm cách sinh sống trên hải phận của quê hương trong phim
“Chuyện tình đảo Cát” , tấm chân tình của người miền sóng gió đối xử , đối xử với nhau và xử sự với “mẹ biển” như thế nào trong “
Nước mắt của biển ”; mới đây nhất là câu chuyện bi tráng trong khúc anh hùng ca của một thành phố cửa ngõ biển Đông của giang sơn trong “
Con mắt bão”.
NSƯT Nguyễn Văn Lượng tự hào vì mình ra đời ở miền biển nên hiểu cuộc sống và con người hải phận như chính bản thân mình. Dễ thường bởi thế mà
“Con mắt bão” đã lấy được biết bao nhiêu nước mắt của khán giả. Khi bộ phim này phát sóng trên truyền hình , có đồng nghiệp đã telephone cho đạo diễn tâm tư rằng , xem phim thấy xúc cảm nghẹn ngào trong tim bởi những cung bậc phú cho hình thể của các nhân vật được đẩy lên cao trào và người xem như bị
“Con mắt bão ” cuốn vào dòng xoáy của số phận con người-tình người-tình đời đầy ám ảnh.
Một nữ nhà báo đã nhận xét , “Con mắt bão” thêm một lần nữa tự tin tuyên bố NSƯT Văn Lượng xoành xoạch là chính mình trong các bộ phim anh làm , đó là một sự tận hiến với nghệ thuật.
Bộ phim “Con mắt bão” dài 20 tập đã đoạt giải Cánh diều bạc năm 2012 ở hạng mục Phim truyện truyền hình do Hội điện ảnh tổ chức.
“Tôi thường đồng hóa
Cửa Lò với đôi mắt người đàn bà đẹp – minh mông buồn. Tôi có một kỳ vọng , những bộ phim của tôi về tâm tính , đất cát , con người miền biển Việt Nam đầy thô tháp , khía cạnh , xù xì nhưng đặc biệt văn hoa , hào hoa sẽ khiến cho người xem Việt Nam và bè bạn thế giới mỗi khi xem xong phim sẽ biết buồn , sẽ trầm tư mặc tưởng suy ngẫm về thân phận , tình ái để rồi xót xa và yêu thương hơn biển-một hình ảnh ẩn dụ tuyệt trần về chính cuộc đời” , đạo diễn Văn Lượng chia sẻ.
Trước khi thực hiện một bộ phim , Văn Lượng thường dày công Học hỏi trước. Phim truyện của ông không có gì lạ hoặc đặc biệt phong cách anh hùng ca , nên ông đã luôn cùng nhóm sáng tác kịch bản đào sâu kho tư liệu lịch sử về lịch sử , tìm hiểu rất kỹ văn hóa lịch sử thời đại mà phim tái hiện.
Còn ở mảng phim tài liệu , sở dĩ ông có “duyên” với giải thưởng cao trong các cuộc thi trong nước và khu vực vì luôn tiếp cận đa chiều , cố gắng kiếm tất thảy các thông cáo sử liệu , văn hóa trong và ngoài nước để tìm hiểu lời dạy bảo cặn kẽ vấn đề trong phim. Nếu , cũng là hội lễ chọi trâu như hàng chục phim của đồng nghiệp đã làm , nhưng phim “Huyền thoại mùa thu” của ông đưa ra một cách lý giải về các tầng ngầm văn hóa biển nên đã chinh phục Ban người chấm thi liên hoan phim , ảnh ASEAN 2010 để đoạt “Giải đặc biệt cho bộ phim phản ảnh nền văn hóa độc đáo”.
Có những hình ảnh phim Văn Lượng đưa ra tạo bất ngờ cho cả người miền biển và không ít các nhà Học hỏi văn hóa , sau khi xem xong phải về tận địa phương tìm hiểu. Bởi có khi đó là những sinh hoạt sản xuất , những hội lễ dân gian đã bị mai một cả trăm năm , khi làm phim , ông đã rất vất vả để phục dựng lại , đó là phim “Hội Minh thệ” – hội uống máu ăn thề ở miền cửa biển Dương Kinh cổ ( Kiến Thụy , Hải Phòng )…
Xem phim của Văn Lượng , người ta thấy ông đặc biệt coi trọng tìm phông nền độc đáo. Ông không tiếc công để sẵn đạo cụ diễn xuất cầu kỳ và đặc biệt , là diễn viên được coi là trung tâm của phim thì luôn đi tìm các vẻ mặt mới , tinh khôi , giàu xúc cảm và nhiệt huyết “quên mình” vì nghệ thuật. Các nhân vật chính ( thường là nữ ) trong phim của ông hồ hết là những vẻ mặt mới. Họ lần đầu được nhập vai chính và có một “đất diễn” sản vật phong phú để có thể phát huy hết các thế mạnh diễn xuất của mình. Đó là hình ảnh của diễn viên thanh nhàn lần đầu bước lên màn ảnh với vai Mầm trong “
Nước mắt của biển ” , Mai “chèo” lần đầu ghi dấu ấn nữ diễn viên chính trong “
Chuyện tình đảo Cát ” , Nhung Kate , Viết Liên khi nhập vai trong phim “
Con mắt bão ” đều được nhào nặn thành một hình ảnh tuyệt đối khác lạ so với chính bản thân diễn viên trước đó.
Tự nhận mình là người “gai góc” , không thuộc tuýp đạo diễn gặp người đẹp chân dài là dễ mủi lòng nên những diễn viên được chọn vào những bộ phim của ông đều phải cần lao nghiêm chỉnh. Có những tập phim phải quay đến 10 ngày mới xong , cả đoàn tựa hồ ai cũng cảm thấy như kiệt lực nhưng khi nhìn thấy thành quả thì đều mãn nguyện.
NSƯT Văn Lượng Cùng một tư tưởng , làm phim về đầu đề biển phải có phương pháp bóc tách và lý giải độc đáo thì mới không phí đầu đề. Tiếng nói và hình tượng phim về biển cũng phải giống phú cho hình thể con người miền biển: trực tính , cương trực mà chân tình. Nó giống như thực chất chân thực vốn có vừa hoang dại , tinh khôi vừa lạ lẫm mà gần gụi thì mới là phim hay.
Là một đạo diễn duy nhất ở Việt Nam được xác lập kỷ lục về làm những bộ phim chủ đề biển , đảo , dĩ nhiên NSƯT Văn Lượng rất tự hào về điều này nhưng trong thâm tâm , ông không bao giờ Cùng một tư tưởng làm phim để được ghi vào kỷ lục và nhận thành tích. Ông ý là , phần thưởng lớn nhất đối với mình là những “đứa con tinh thần” do mình “đẻ ra” được Quần chúng đón nhận ra sao.
“Tôi không có quyền chọn đầu đề để rồi sau này nhận kỷ lục mà là đầu đề đã chọn tôi , nói như vậy có vẻ bóng bẩy nhưng thực tiễn là vậy” , NSƯT Văn Lượng tâm sự.
Vì yêu nghề , yêu những hải phận , đảo của quê hương mà trong tâm hồn người nghệ sĩ này luôn đau đáu xây dựng những tác phẩm điện ảnh về chủ đề tốn kém biết bao nhiêu công sức , thời kì và vật chất. NSƯT Văn Lượng ý là , sự gắn kết cục đời ông với đầu đề biển , đảo như là một mối tình công lênh bởi mỗi bộ phim dù dài hay ngắn thì người đạo diễn này vẫn làm với niềm ham mê và sự tận tâm vì nghệ thuật. Mặc dù có lúc kinh tế Nhà ở eo hẹp , ông phải bán cả máy quay phim và 3 lần phải bán nhà để có tiền làm phim.
Hiểu ra sự cần lao vất vả vì loại hình nghệ thuật mà mình đeo đuổi nên NSƯT Văn Lượng đã hướng cho hai cậu nam tử không theo nghiệp của bố nhưng rồi sự sắp xếp của ông đã không Thành tựu. Đến giờ thì nghệ sĩ Văn Lượng đã có thêm 2 đồng nghiệp đắc lực và hai người con nối gót cha tiếp kiến đeo đuổi con đường nghệ thuật mà NSƯT Văn Lượng đã , đang và sẽ làm.
xem tại
Cửa Lò